Odeon De Spiegel

Productie Voi-Z, voorheen het KamerOpera Festival presenteert in samenwerking met ODS, Het Stadsfestival en Hedon: ‘Nikola’, een vijf uur durend techno-opera-event van Paul Oomen. Met DJ’s Thomas Mugagga & Roy El Kei, live Electronics Salvador Breed & Scenografie door het Zwolse Collectief 33⅓. De opera is geïnspireerd op het leven en werk van Nikola Tesla, visionair uitvinder met profetische inzichten over onze inmiddels grotendeels draadloze eeuw.

Techno-opera Nikola
Nikola is een muzikale en dramatische ontmoeting tussen verschillende disciplines, vormgegeven door componist Paul Oomen. Opera wordt uit zijn gebruikelijke omgeving gelicht en midden in een techno party geplaatst. Gedurende de nacht smelten vocale en theatrale bewegingen samen met de omvattende flow van techno.

De techno opera speelt zich af in een ruimte waarin 16 zuilen met 4D geluidstechnologie zijn geplaatst. De 4D-technologie, samen met ruimtelijke visuele projecties, transformeert toneel, dansvloer en decor tot één ruimte waar DJs, zangers en publiek elkaar ontmoeten.

4D
4D is een nieuw ontwikkeld geluidssysteem, geïnspireerd op het gedachtegoed van Nikola Tesla, waarmee ruimtelijk luisteren een geheel nieuwe dimensie krijgt. Klankwanden ontstaan en verdwijnen, veranderen van een besloten kamer tot de klankruimte van de Tai Mahal. Muziek die razend voorbij schiet, als een klankwolk boven je hoofd blijft hangen of als regendruppels op je neerdaalt

Ervaring
Nikola is een techno-opera-event waarin we ervaren hoe het bewustzijn, de ziel en het lichaam een veranderende technologische omgeving ondergaan. Met gebruik van het nieuw ontwikkelde spectaculaire 4D Sound System, licht en datatechnologie wordt een ruimtelijke werkelijkheid virtueel gereproduceerd.

Het wordt voelbaar hoe deze vervreemde werkelijkheid in bites uiteenspat, als een digitale illusie afbrokkelt en de toeschouwers meesleurt in een niemandsland voorbij de beperkingen van de fysieke ruimte. Een overdonderende beweging tussen overal en nergens, zonder richting, zonder ratio, eindeloos pulserend.

De techno opera wordt uitgevoerd door 25 zangers, DJ’s Thomas Mugagga & Roy El Kei, het Zwolse Collectief 33⅓ en met Live Electronics van Salvador Breed.

Nikola Tesla
Nikola Tesla is de uitvinder van de wisselstroom en draadloze energie. Zonder hem bestond de mobiele telefoon niet. Daarnaast bezat hij een buitengewone persoonlijkheid. Hij was een mens met een digitaal precieze geest, een mysterieuze, onbegrijpelijke intuïtie en extreme overgevoeligheid. Nikola Tesla hoorde stemmen in zijn hoofd, maar was overtuigd van een zuiver wetenschappelijke verklaring hiervoor, welke alleen nog ontdekt zou moeten worden.

Interview met componist Paul Oomen (www.voi-z.nl)

Een Techno opera, wie bedenkt zoiets?
Mijn naam is Paul Oomen, componist. Ik heb een gevarieerde achtergrond: vanaf mijn vijftiende was ik al als acteur in de theaterwereld te vinden. Ik ben later naar het conservatorium gegaan, maar ben daarnaast altijd actief gebleven met theater maken. Opera speelt dus een grote rol in mijn werk.

Ik ben al meer dan tien jaar een liefhebber van techno, ben geregeld op de dansvloer te vinden. Techno is altijd een grote inspiratie voor me geweest, daarom is het een bijzondere stap voor mij om me als componist nu ook bezig te gaan houden met het genre. Ik ben gefascineerd door de vraag of Techno zich laat componeren.

Nikola Tesla, wanwaar deze inspiratiebron?
Tesla is de geestelijk vader van het wireless concept. Zijn leven en gedachtegoed hebben mij altijd geboeid. Nikola wordt een ongewone opera, het is geen verhaal van a tot z. De opera begint met een idee. Tesla stelt zich een wereld voor van iets verder dan nu. Het brein is geëvolueerd tot social media. Stap voor stap worden de consequenties en potenties van deze ontdekking belicht vanuit het heden, het verleden en de toekomst. Wat doet het met ons? We onderzoeken de mens als interface gedurende deze vijf uur durende ervaring.

Vijf uur lang?
Techno heeft een bepaalde flow nodig waarbij vijf uur echt niet zo lang is. Neem een typische uitgaansavond in het weekend. Een DJ heeft minstens een uur nodig om in de juiste groove te komen. Een opera van vijf uur is wel lang, daarom doorbreek ik ook de gebruikelijke setting. Publiek beweegt zich vrij door de ruimte heen, men zit niet stil zoals bij een reguliere opera. Je kunt intunen, om vervolgens weer even afstand te nemen.

Nikola verbindt de wereld van de techno-muziek met die van opera. Het is pure energetische muziek. Opladen, geleiden, exploderen en vervliegen van energie, in de lichamen van de luisteraars. Opera en Techno zijn beiden krachten die zich uitdrukken in klank. Twee werelden worden één.

Hoe en waar wordt er geoefend?
We werken met een geheel nieuw instrumentarium. Iedere maand duiken we twee weken de studio in. We repeteren dan live met het 4D geluidssysteem. De elektronica moet ook oefenen zoals een levende entiteit, een orkest. Wekelijks repeteren we een bepaald gedeelte. Een groot koor zal tussen en vanuit het publiek spelen. De gebruikelijke scheiding tussen publiek en performers wordt opgeheven. 3D kennen we inmiddels wel, maar 4D?

Bij 4D gaat het geluid onder en boven je langs, rondom en dwars door je heen. Dat kan nu ook met muziek. Melodieën dwarrelen neer als regendruppels, beats schieten uit de grond als vuurwerk, er trekken muren van klank op in de ruimte. Met 4D geluid kun je een totale controle over de ruimtelijke ervaring van de luisteraar realiseren.

Wie inspireren jou en met wie werk je samen?
De stem en persoonlijkheid van Kevin Walton, die Nikola speelt, is een grote inspiratie voor me. Ik heb de afgelopen jaren zeer intensief gewerkt met librettist Ruben van Gogh aan de opera. De ontwikkeling van nieuwe klanktechnologie is ook het resultaat van een jarenlange samenwerking met technologische bedrijven, zoals Bloomline Acoustics en Sonostruct~.
In opera is mijn grote voorbeeld Richard Wagner, vanwege zijn omvattende ideeën over opera als totaalkunstwerk en zijn onstuitbare innovativiteit. En G.F. Handel vanwege de vocale esthetiek en zijn talent om een sfeer of emotie op slag neer te zetten in klank. Eigenlijk twee tegenpolen in de opera die mij evenzeer inspireren.

De voorstelling begint om 22.00, maar u kunt om 21.00 al naar binnen.

Nikola Teaser 2012 from 33one3rd on Vimeo.